Het is een term die je steeds vaker hoort vallen, vooral in het politieke debat. Maar dat is toch ‘framing’, beweert iemand dan, vaak over zijn opponent. Alsof het een soort valsspelerij is. Raar vind ik dat, want iedereen maakt zich er op haar of zijn eigen manier schuldig aan. En het verschijnsel is zo oud als de weg naar Rome. De ontwikkeling zit hem erin dat het vandaag de dag een stuk makkelijker is om het in de praktijk te brengen.

Onlangs viel het me ineens echt op. Ik mag graag naar het Radio 1-journaal luisteren. In dat programma werd verslag gedaan van een juridisch conflict tussen Greenpeace en kottervissersvereniging Visned. Die laatste organisatie was zwaar verontwaardigd, omdat de milieuactivisten zwerfkeien in de zee hadden laten zakken, midden op hun visgronden. “Levensgevaarlijk voor de vissers, toch, en juist schadelijk voor de flora en fauna in de zee?” Dat vroeg Visned-woordvoerder Pim Visser (je verzint het niet) zich in het programma hardop af. Strafrechtelijk gezien kon het zelfs uitgelegd worden als poging tot doodslag, die actie van de ‘milieu-terroristen’. Die laatste naam vind ik overigens goed gevonden. Origineel, en hij blijft hangen. Of het ook echt zo levensgevaarlijk is wat Greenpeace deed, en of je het zelfs als poging tot doodslag mag zien? Zie daar als luisteraar maar eens achter te komen…

De verwijten die Greenpeace op haar beurt richting beroepsvissers maakt, zijn al even duidelijk. Een bedreiging voor vele diersoorten en puur winstbejag ten koste van de natuur, we zijn allemaal bekend met deze boodschap. De organisatie brengt haar standpunten over onze leefomgeving al tientallen jaren met behoorlijk succes over de bühne. De argumenten van de Visned-woordvoerder op Radio 1 klonken echter ook aannemelijk. De visstand schijnt er namelijk beter voor te staan dan pakweg tien jaar geleden, dus wat is het probleem nou eigenlijk? Zie daar als luisteraar maar eens achter te komen…

Kies maar
Weten jullie het nog? Ik heb geen idee meer wat ik moet geloven. Is het nou echt zo levensgevaarlijk om een paar stenen af te laten zinken? Is het nou echt zo’n probleem dat we vis uit de zee halen, als we de visstand ondertussen maar in de gaten houden? Om hier een goede mening over te kunnen vormen, zou ik flink wat tijd in research moeten steken. Daar heb ik dus geen zin in, en vooral geen tijd voor. En laten Visned en Greenpeace daar nou net op uit zijn.

Dit is slechts een voorbeeld, dat in te wisselen is voor allerlei andere kwesties. Het bewijst het succes van framing, het uitlichten van bepaalde aspecten van een situatie, om mensen te overtuigen van jouw gelijk. Het is propaganda in het klein. Je moet stevig in je schoenen staan om nog een beetje objectief door al dat overtuigingsgeweld heen te kijken. En dat lukt veel mensen dan ook niet.

Het is een gevolg van de rol die internet en informatie in onze samenleving zijn gaan spelen. Je kunt online veel vinden, dus ook koren op de molen van iedereen die een ander wil overtuigen van zijn gelijk. Ook kun je die mening op elk niveau naar buiten brengen. En om heel eerlijk te zijn, doen we er zelf aan mee. Sociale media brengen alleen het ‘beste’ naar buiten, de moeilijke momenten houden de meeste mensen liever voor zichzelf. En dat is eigenlijk maar goed ook.

Zo kan het dus dat het, in een tijdperk waarin informatie steeds beter toegankelijk is, in sommige gevallen juist moeilijker wordt om de waarheid te achterhalen. Zoals ik eerder al noemde: om de onderste steen naar boven te halen zal je flink je best moeten doen en daar hebben we geen tijd voor en geen zin in. Ik hoop daarom dat wij (mensen, consumenten, noem maar op) goed leren om overtuigende en met ‘feiten’ onderbouwde argumenten toch altijd met minstens één korrel zout te nemen. Hoor en wederhoor, dat verhaal. Laat die fanatiekelingen met hun feiten dan maar komen!

Deel dit artikel
Meer artikelen lezen?

Lees nu ook onze andere artikelen om op de hoogte te blijven.