Ken ik jou niet ergens van? Als rasechte Groninger mag ik regelmatig van dit noordelijke dialect genieten. Onze streektaal begrijp je misschien niet, maar je herkent het vast direct door de ingeslikte klinkers. Veel Nederlanders zijn nog altijd ‘tweetalig’: we spreken dialect én ABN. Het wordt meegegeven in de opvoeding, want ouders geven het met liefde aan ons mee. Toch trekken we er veel meer op uit dan vroeger en ontmoeten we meer mensen uit andere streken en landen. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van social media. Het spreken of schrijven van dialect is dan niet altijd geschikt. Maar wat doet een dialect precies in de communicatie met anderen? En hoe ontwikkelt het zich in een wereld van digitalisering?

Dialect en taalregels
Verwar het dialect niet met een accent. Een accent wordt over het algemeen gewaardeerd, want het maakt iemand uniek. Maar zoals voor veel dingen geldt: you hate it or you love it. Het is lastiger om iets te zeggen over een dialect. Het is een ‘regionale taal’ die het merendeel van Nederland niet begrijpt. Bovendien heeft het eigen taalregels, waardoor ABN en dialect door elkaar kunnen lopen. Het is daarom een kunst om de Nederlandse taal en streektaal uit elkaar te houden.

shutterstock_116233960

Verbindende factor
Een dialect verbindt mensen in een bepaalde regio, omdat het vertrouwd voelt. Daarom worden er nog steeds muzieknummers en boeken uitgegeven en kerkdiensten gehouden in dialect. Op regionale omroepen wordt vaak ook gepresenteerd in dialect, deze zenders worden nog altijd goed bekeken. In de communicatie met buitenstaanders is het echter niet altijd handig. Zo kun je je voorstellen dat ik me tussen mensen die Limburgs praten behoorlijk buitengesloten kan voelen omdat ik het gesprek niet kan volgen. Maar ach, je mag mensen niet onthouden van wat ze prettig vinden. Sterker nog: er zijn veel voorstanders van dialecten en door de jaren heen heeft het een soort van beschermd karakter gekregen.

Dialect en reclame
De Universiteit van Tilburg deed een interessant onderzoek naar de effecten van dialecten in reclame-uitingen. Het blijkt dat deze reclames over het algemeen een ‘goedkoop’ beeld bij kijkers oproept, maar het heeft ook een positief effect: het biedt een uniek karakter. Zo vindt er minder merkverwarring plaats bij merken die een dialect gebruiken in de reclame-uitingen.

Dialecten in de IT

Regionale bedrijven maken nog regelmatig gebruik van dialecten om als bedrijf bekendheid te krijgen, maar ook multinationals maken gebruik van dialecten. Zo heeft Android in samenwerking met de Universiteit van Tilburg een digitaal toetsenbord ontwikkeld voor het Limburgse dialect en is de Friese variant op komst. Maar ook is er een heuse dialect-app om dialecten te leren.

Het aantal dialectsprekers neemt al jaren op rij af, maar de regionale taal wordt door velen nog in stand gehouden. Dialecten gaan mee in innovaties en daarmee lijkt het erop dat de tweetaligheid van Nederlanders voorlopig blijft. Dus ik kan blijven genieten van het noordelijke accent als ik de Martinitoren weer eens bezoek.